Trasa przez katakumby w Paryżu, 130 stopni w dół i 112 w górę
Zwiedzanie katakumb prowadzi jedną stałą trasą: w dół schodami na Place Denfert-Rochereau i w górę innymi, na zupełnie innej ulicy. Gdy wiesz, co cię czeka po kolei, łatwiej rozłożyć siły pod ziemią. Oto cały spacer w kolejności, z liczbami, które mają znaczenie.
Jak dotrzeć do wejścia
Wejście znajduje się pod adresem 1 avenue du Colonel Henri Rol-Tanguy, na Place Denfert-Rochereau w 14. dzielnicy. Linie metra 4 i 6 oraz RER B zatrzymują się na Denfert-Rochereau, najwyżej dwie minuty pieszo.
Każda wycieczka z przewodnikiem na naszej stronie ma zbiórkę właśnie tam, przy wejściu do katakumb. Przyjdź trochę wcześniej, żeby nie szukać przewodnika na ruchliwym placu w ostatniej chwili.
Na dole nie ma toalety ani szatni. Skorzystaj z kawiarni przed zejściem, a duże torby zostaw w hotelu, jak tłumaczy nasza lista rzeczy na 14 °C.
130 stopni w dół
Zwiedzanie zaczyna się od kręconych schodów liczących 130 stopni. Sprowadzają cię około 20 m pod ulicę, mniej więcej na wysokość sześciopiętrowego budynku.
Stopnie są wąskie i ciasno skręcają, a windy nie ma. Schodź we własnym tempie z ręką na poręczy, bo nikomu za tobą równe tempo nie przeszkadza.
Na dole zmienia się powietrze. Przez cały rok jest chłodno i lekko wilgotno, około 14 °C, więc lekka kurtka przyda się nawet w sierpniu.
Długi chodnik gołego kamieniołomu
Zanim zobaczysz jakiekolwiek kości, idziesz długim, prostym chodnikiem dawnego kamieniołomu wapienia. Ściany to surowy kamień, a strop miejscami mocno się obniża. Pod stopami bywa mokro.
Wielu zwiedzających po raz pierwszy uważa ten odcinek za dłuższy, niż się spodziewali. Przyjrzyj się ścianom. Wykute nazwy ulic i daty pokazują, która droga biegnie nad tobą.
Grupy z przewodnikiem przechodzą po drodze przez swoje zamknięte kraty. Oferty nie podają, gdzie dokładnie jest każda z nich, więc nie będziemy zgadywać, a nasz poradnik o zamkniętych strefach opisuje, co obiecują organizatorzy.
W ofercie Walks wśród specjalnych miejsc wymieniono rzeźby kamieniarza i podziemną kaplicę. Memories France i LivTours wspominają o strefach zamkniętych, ale ich nie nazywają.
Przez drzwi do ossuarium
Ossuarium zaczyna się przy drzwiach między czarno-białymi filarami, pod wykutym ostrzeżeniem „Arrête ! C'est ici l'empire de la mort”. Od tego miejsca ściany po obu stronach są zbudowane z ludzkich kości.
Kości długie ułożone są w zwarte lica, a w poprzek biegną rzędy czaszek. Co jakiś czas mijasz rzeźbione filary i tablice z wierszami oraz nazwami cmentarzy, z których przeniesiono kości.
Dla tej części przychodzi większość ludzi i tu też idzie się najwolniej. Grupy tłoczą się przy słynnych miejscach, a przewodnicy zatrzymują się tu najdłużej. Co to wszystko znaczy, opowiada nasza historia kamieniołomów i ossuarium.

Cała trasa z przewodnikiem u boku
Memories France obejmuje całe zwiedzanie w około 2 godziny, w grupie do siedmiu osób. Wejście bez kolejki jest w cenie, a przewodnik otwiera kraty, obok których zwykli zwiedzający tylko przechodzą.
Ile trwa każda opcja
Dla zwiedzających otwarte jest około 1,5 km trasy. Oferty wycieczek podają łącznie około 2 km marszu, a czas, jaki na to poświęcisz, zależy od sposobu zwiedzania.
| Opcja | Czas pod ziemią | Strefy zamknięte | Od |
|---|---|---|---|
| Bilet na samodzielne zwiedzanie | Około 1 godz. | Nie | ~36 € |
| LivTours | Około 1,5 godz. | Tak | ~205 € |
| Memories France | Około 2 godz. | Tak | ~182 € |
| Walks | Około 2 godz. | Tak | ~134 € |
Z biletem sam ustalasz tempo i niektórzy przechodzą trasę szybciej niż w godzinę. Wycieczki z przewodnikiem idą w jego tempie i zatrzymują się na opowieści i pytania.
Jeśli szukasz najtańszego wejścia, przeczytaj nasze porównanie audioprzewodnika z żywym przewodnikiem. Wszystkie cztery ceny wraz z dodatkami zebraliśmy w naszym zestawieniu kosztów.
Zdjęcia i zasady po drodze
Zdjęcia telefonem są zazwyczaj dozwolone, ale bez lampy błyskowej. Chodniki są słabo oświetlone, a pewna ręka sprawdza się lepiej niż błysk w twarz innych ludzi.
Dotykanie kości jest zabronione, a ściany są tak blisko, że w wąskich miejscach trzeba trochę uważać. Plecak miej mały, a tam, gdzie przejście się zwęża, noś go z przodu.
Głos niesie się daleko w kamiennych chodnikach. Większość zwiedzających cichnie bez proszenia, a w małej grupie słychać przewodnika, choć nikt nie podnosi głosu.
112 stopni z powrotem w górę
Wyjście prowadzi drugimi schodami, liczącymi 112 stopni. Często wydają się trudniejsze niż zejście, bo wspinasz się po godzinie lub dłużej na nogach w chłodnym powietrzu.
W połowie trasy nie da się z niej zejść. Gdy już jesteś w środku, jedyne wyjścia to powrót tą samą drogą albo dalej, do schodów wyjściowych.
To ważne, jeśli ciasne miejsca budzą w tobie niepokój. Nasza strona o niskich stropach i wąskich chodnikach omawia to, zanim się zdecydujesz.
Wyjście na innej ulicy
Wyjście nie znajduje się na Place Denfert-Rochereau. Wychodzisz na innej ulicy, kawałek dalej, i wielu zwiedzających przystaje na chwilę, żeby zorientować się, gdzie jest metro.
Stacja Denfert-Rochereau jest około dziesięciu minut pieszo od wyjścia. Jeśli chcesz potem zjeść obiad, okolice Montparnasse leżą niedaleko na północ.
Wycieczki z przewodnikiem kończą się tam, gdzie kończy się trasa, więc zaplanuj kolejny punkt dnia od tego miejsca. Spokojniejszy termin pomoże wybrać strona o tym, kiedy kolejka jest najkrótsza, a o grupie, z którą pójdziesz, nasze porównanie wielkości grup.